Aangifte doen van cryptofraude in Nederland

Doe twee dingen op dezelfde dag: aangifte bij de politie, en de betrokken walletadressen openbaar melden.

De aangifte zet het strafrechtelijk traject in gang. De openbare melding werkt direct — het adres wordt zichtbaar voor compliance-teams van exchanges, voor onderzoekers en voor de volgende die op het punt staat te betalen.

De eerste uren wegen zwaarder dan alles daarna. Hoe eerder de adressen en transactiehashes zijn vastgelegd, hoe groter de kans dat een exchange de tegoeden bevriest voordat ze zijn verdeeld.

Het belangrijkste op een rij

• U doet aangifte bij de politie. Bel 0900-8844, of 112 als er direct gevaar is. Voor een cryptozaak maakt u een afspraak — dit loopt niet via het online aangifteformulier.
• De politie heeft twee eigen invulformulieren op politie.nl: Invulformulier diefstal cryptocurrency (versie juni 2024) als een derde in uw wallet is gekomen, en Hulpmiddel boilerroomfraude (versie 20250901) als u zelf hebt overgemaakt na een beleggingsverhaal. Beide vragen om walletadressen en per transactie om de transactiehash.
• Boilerroomfraude is het woord dat de politie gebruikt voor crypto-beleggingsfraude, en crypto staat letterlijk in haar eigen definitie. Zeg dat woord bij de aangifte; het bepaalt welk formulier u krijgt.
• Internetoplichting is iets anders: bij de politie betekent dat aan- en verkoopfraude. Dat is de enige route met een online aangifteformulier, en dat formulier heeft geen veld voor een walletadres of een transactiehash.
• De politie kan bij u ter plaatse komen om te helpen bij het veiligstellen van digitale sporen. Dat aanbod staat bij beide cryptovormen op politie.nl.
• Het OM is leidend in het onderzoek en de politie voert de opsporing uit. U doet dus aangifte bij de politie, niet bij het Openbaar Ministerie.
• Het AFM-register en de AFM-waarschuwingslijst zijn bedoeld om te controleren vóór u betaalt. De AFM behandelt uw zaak niet en haalt geen geld terug.

Wat telt in de eerste uren

Maak niets meer over. De meeste gedupeerden betalen nog één keer, omdat er nog "belasting", "commissie" of een "vrijgave van de uitbetaling" nodig zou zijn. Dat geld komt niet terug.

Daarna, in deze volgorde:

1. Leg de ontvangende adressen en de transactiehash (TXID) van elke overboeking vast. Beide staan in de historie van uw wallet of exchange. Dit is de belangrijkste gegevensset van de aangifte.
2. Maak overal schermafbeeldingen van, voordat het verdwijnt. Het hele chatgesprek, het profiel dat u benaderde, de website van het platform, het dashboard waarop u uw zogenaamde winst zag. Deze sites gaan binnen dagen offline.
3. Bel uw bank als er ergens een overboeking of iDEAL-betaling in zat, en vraag om blokkering van vervolgopdrachten.
4. Meld het bij de exchange waar u het vandaan hebt gestuurd, zodat die het ontvangende adres markeert.
5. Vul het invulformulier van de politie in en maak een afspraak voor de aangifte.

Hebt u op aanwijzing van de "adviseur" AnyDesk, TeamViewer of iets vergelijkbaars geïnstalleerd? Wis uw computer dan niet en laat hem niet opnieuw installeren voordat de aangifte is gedaan — daar gaat het bewijs mee weg. De politie vraagt op haar boilerroomformulier juist om de loggegevens van dat programma veilig te stellen. Wijzig wel direct uw wachtwoorden, het liefst vanaf een ander apparaat.

Waar u aangifte doet

Politie — 0900-8844

Bij een cryptozaak verwijst politie.nl niet naar het online formulier maar naar telefonisch contact: u maakt een afspraak, en desgewenst komt er politie ter plaatse om digitale sporen veilig te stellen.

Dat aanbod is de moeite van het vragen waard. Bij een gecompromitteerde wallet zitten de bruikbare sporen op uw apparaat en in de securitylogs van uw exchange — en die verlopen.

Boilerroomfraude is het woord dat u moet zeggen

De politie hangt crypto-beleggingsfraude niet onder "cryptofraude" en niet onder oplichting, maar onder boilerroomfraude, met beleggingsfraude als haar eigen tussenhaakjes. Crypto staat letterlijk in de definitie: u wordt meestal telefonisch benaderd om te beleggen in bijvoorbeeld crypto, en daarna onder druk gezet om steeds meer te storten.

Daar hoort een eigen Hulpmiddel boilerroomfraude bij, nieuwer en scherper dan het diefstalformulier. Het vraagt of u een wallet op uw naam hebt aangemaakt en wat het adres is, wat de exacte URL van het cryptoplatform was, welke taal of welk accent de beller had, en of u het gesprek hebt opgenomen.

Is er in plaats daarvan een derde in uw wallet gekomen, dan zoekt u op politie.nl de downloadknop Invulformulier diefstal cryptocurrency. Vul het thuis in, met uw wallethistorie ernaast. Aan de balie uit uw hoofd reconstrueren wat er is gebeurd, levert een aangifte op waar niemand mee verder kan.

Internetoplichting is een smallere route dan hij lijkt

Op politie.nl staat internetoplichting met een toevoeging die de meeste mensen overslaan: aan- en verkoopfraude. Iets gekocht en niet ontvangen, iets verkocht en niet betaald, of een nepproduct.

Daar zit de valkuil. Dit is de enige van de drie routes met een online formulier, dus de route die het makkelijkst lijkt. Maar de intake vraagt om advertentienummer, e-mailadres, transactiebedrag, bankgegevens, betaalwijze en de profiel-URL van de wederpartij. Geen walletadres, geen transactiehash. En een beleggingsplatform dat niet bestond of een romance-scam die overging in crypto valt er niet onder: dat zijn boilerroomfraude en voorschotfraude, aparte vormen op de lijst van de politie. Neem dus het formulier mee dat bij uw verhaal past.

Openbaar Ministerie en Team High Tech Crime

Bij het OM doet u geen aangifte. Politie.nl is daar duidelijk over: het OM is leidend in het onderzoek en de politie voert de opsporing uit. Elk onderzoek staat onder leiding van een officier van justitie, die ook beslist of een verdachte voor de rechter komt.

Hetzelfde geldt voor het Team High Tech Crime bij de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies: grote onderzoeken naar cybercriminele infrastructuur, geen individuele dossiers.

Welke gegevens de politie vraagt

De inhoud van het diefstalformulier, in de volgorde die de politie zelf aanhoudt.

• Aangever — de gebruikelijke persoonsgegevens plus uw burgerservicenummer
• De gebeurtenis en de ontdekking — datum en tijdstip van de diefstal, wanneer en hoe u het merkte, en een chronologisch verhaal. Het formulier waarschuwt uitdrukkelijk dat u niet naar bijlagen mag verwijzen: rekeningnummers, telefoonnummers, IP-adressen en e-mailadressen schrijft u hier letterlijk uit
• De cryptowallet — de public key (het adres), of u de wallet zelf beheert of een derde, het type (online, software, hardware of papier), welke valuta erin zaten en de waarde in euro's
• Accountgegevens — de aanbieder van cryptodiensten, de exacte URL van de exchange, uw gebruikersnaam, waar u uw inloggegevens bewaarde, of tweestapsverificatie aan stond, en met welke apparaten u inlogde
• Veiligheid — hoe de ongewenste toegang vermoedelijk is verkregen, het IP-adres van de frauduleuze inlog uit het securitydashboard van uw dienstverlener, of er op een phishinglink is geklikt en welke, en bij phishing ook uw internetprovider en de gegevens die de verdachte gebruikte
• Schade — per transactie datum en tijdstip, aantal en valuta, van wallet, naar wallet en transactiehash; verder de site waarop ze plaatsvonden, het totale schadebedrag en wat het voorval voor u betekent
• Slachtofferhulp — hier vraagt het formulier met ja of nee of u hulp of nazorg wilt. Antwoord daar eerlijk op
• Bijlagen — phishinglinks, de gegevens van de verdachte, links naar de transacties in de blockchain, zijn IP-adressen, en al uw relevante e-mails, sms- en WhatsApp-berichten

Controleer vóór u betaalt — het AFM-register

Sinds 30 december 2024 hebben aanbieders van cryptoactivadiensten een vergunning of notificatie nodig van de AFM of een andere Europese toezichthouder. De oude registratie bij De Nederlandsche Bank is vervallen; partijen die daarop leunden hadden tot 30 juni 2025 om het onder MiCAR in orde te maken.

Praktisch betekent dat één ding: een cryptopartij die zich op Nederland richt en niet in het openbare AFM-register staat, heeft geen vergunning. Dat is de hele check.

De AFM houdt daarnaast een waarschuwingslijst bij van ondernemingen die zonder vergunning actief zijn, inclusief boilerrooms en waarschuwingen van buitenlandse toezichthouders.

Waarom de AFM uw zaak niet oplost

De AFM behandelt uw melding als signaal voor het toezicht. Dat kan tot een onderzoek of een maatregel tegen de partij leiden, maar het is geen behandeling van uw zaak en de AFM haalt geen geld voor u terug. Meld het als aanvulling, niet als vervanging, en niet als eerste.

Krijg ik mijn geld terug?

Soms. Beduidend minder vaak dan wordt gesuggereerd.

Het hangt van één ding af: bereiken de tegoeden een dienst met complianceverplichtingen — een centrale exchange, een betaaldienstverlener — voordat ze zijn verdeeld? Zo ja, en er ligt een aangifte, dan is er een route. Gaan de middelen door mixers of naar ketens waar nauwelijks wordt meegewerkt, dan wordt die route heel smal.

Een percentage kan niemand u serieus geven. Wie dat telefonisch doet zonder één transactie te hebben gezien, verkoopt u iets.

Pas op met partijen die "uw geld terughalen"

Enkele weken na de schade meldt zich iemand die uw geld gaat terughalen. Soms als advocaat, soms met beweerde contacten bij een exchange, soms namens de AFM of de politie. Gevraagd wordt een vooruitbetaling, een "borg", of opnieuw toegang op afstand tot uw computer.

Beide instanties waarschuwen hier zelf voor. De politie noemt op haar boilerroompagina "recoverybedrijven" en advocatenkantoren die om een borg vragen en vermoedelijk bij dezelfde beleggingsmaatschappijen horen. De AFM waarschuwt apart dat criminelen zich voordoen als de AFM.

Daarachter zit dezelfde structuur, of iemand die de gedupeerdenlijst heeft gekocht. De kenmerken veranderen niet:

• Het contact komt van hen, niet van u
• Er wordt geld gevraagd voordat er iets is gedaan
• Het resultaat wordt gegarandeerd
• Er worden contacten binnen een exchange of bij een overheid geclaimd

Aangifte doen is gratis, en geen overheidsinstantie vraagt een vooruitbetaling om uw geld terug te geven.

Waarom het adres openbaar melden

Een strafrechtelijk onderzoek loopt op de snelheid van het onderzoek. Een openbare melding werkt onmiddellijk.

Meldt u het adres, de hash en de website bij Chainabuse, dan is die registratie zichtbaar voor compliance-teams van exchanges, voor onderzoekers en voor iedereen die vóór een overboeking op dat adres zoekt. Chainabuse is gratis en bundelt meldingen over hetzelfde adres — losse gevallen worden een zichtbaar patroon.

Vaak is degene die er iets aan heeft niet de melder, maar iemand die twee weken later zoekt en de waarschuwing vindt.

Veelgestelde vragen

1. Waar doe ik aangifte van cryptofraude in Nederland?

Bij de politie. Bel 0900-8844, of 112 bij direct gevaar. Voor een cryptozaak maakt u een afspraak. Online aangifte bestaat alleen voor internetoplichting, en dat betekent bij de politie aan- en verkoopfraude. Bij het Openbaar Ministerie doet u geen aangifte.

2. Welke gegevens heeft de politie nodig?

De politie publiceert invulformulieren voor beide cryptovormen. Ze vragen om de public key van uw wallet, de exacte URL van de exchange of het cryptoplatform, het IP-adres van de frauduleuze inlog, en per transactie datum, tijdstip, aantal, van wallet, naar wallet en de transactiehash.

3. Is mijn zaak diefstal, boilerroomfraude of internetoplichting?

Diefstal is als een derde in uw wallet is gekomen. Boilerroomfraude is als u zelf hebt overgemaakt na een beleggingsverhaal — het politiewoord voor crypto-beleggingsfraude. Internetoplichting is bij de politie aan- en verkoopfraude. De politie bepaalt de kwalificatie, maar het woord dat u zegt bepaalt welk formulier u krijgt.

4. Kan de politie bij mij thuis komen?

Ja. Politie.nl vermeldt bij beide cryptovormen dat er desgewenst politie ter plaatse komt om te helpen bij het veiligstellen van digitale sporen. Vraag erom als uw apparaat of account mogelijk is gecompromitteerd.

5. Kan de AFM mijn crypto terughalen?

Nee. Het AFM-register en de waarschuwingslijst zijn bedoeld om een aanbieder te controleren vóór u betaalt. Een melding bij de AFM is een signaal voor het toezicht, maar de AFM behandelt uw zaak niet en haalt geen geld terug.

6. Heeft aangifte doen zin bij een klein bedrag?

Ja. Deze schema's werken op schaal: hetzelfde adres ontvangt geld van tientallen gedupeerden, en uw aangifte kan het stuk zijn dat het patroon zichtbaar maakt.

7. Vervangt een melding bij Chainabuse de aangifte?

Nee, doe beide. De aangifte start het strafrechtelijk traject in Nederland. De melding bij Chainabuse maakt het adres direct zichtbaar voor exchanges en onderzoekers, in elk land.